ఆనంద లహరి
భవాని స్తోతుం త్వాం ప్రభవతి చతుర్భిర్న వదనైః
ప్రజానామీశానస్త్రిపురమథనః పంచభిరపి ।
న షడ్భిః సేనానీర్దశశతముఖైరప్యహిపతిః
తదాన్యేషాం కేషాం కథయ కథమస్మిన్నవసరః ॥ ౧ ॥
ఘృతక్షీరద్రాక్షామధుమధురిమా కైరపి పదైః
విశిష్యానాఖ్యేయో భవతి రసనామాత్ర విషయః ।
తథా తే సౌందర్యం పరమశివదృఙ్మాత్రవిషయః
కథంకారం బ్రూమః సకలనిగమాగోచరగుణే ॥ ౨ ॥
ముఖే తే తాంబూలం నయనయుగళే కజ్జలకలా
లలాటే కాశ్మీరం విలసతి గళే మౌక్తికలతా ।
స్ఫురత్కాంచీ శాటీ పృథుకటితటే హాటకమయీ
భజామి త్వాం గౌరీం నగపతికిశోరీమవిరతమ్ ॥ ౩ ॥
విరాజన్మందారద్రుమకుసుమహారస్తనతటీ
నదద్వీణానాదశ్రవణవిలసత్కుండలగుణా
నతాంగీ మాతంగీ రుచిరగతిభంగీ భగవతీ
సతీ శంభోరంభోరుహచటులచక్షుర్విజయతే ॥ ౪ ॥
నవీనార్కభ్రాజన్మణికనకభూషణపరికరైః
వృతాంగీ సారంగీరుచిరనయనాంగీకృతశివా ।
తడిత్పీతా పీతాంబరలలితమంజీరసుభగా
మమాపర్ణా పూర్ణా నిరవధిసుఖైరస్తు సుముఖీ ॥ ౫ ॥
హిమాద్రేః సంభూతా సులలితకరైః పల్లవయుతా
సుపుష్పా ముక్తాభిర్భ్రమరకలితా చాలకభరైః ।
కృతస్థాణుస్థానా కుచఫలనతా సూక్తిసరసా
రుజాం హంత్రీ గంత్రీ విలసతి చిదానందలతికా ॥ ౬ ॥
సపర్ణామాకీర్ణాం కతిపయగుణైః సాదరమిహ
శ్రయంత్యన్యే వల్లీం మమ తు మతిరేవం విలసతి ।
అపర్ణైకా సేవ్యా జగతి సకలైర్యత్పరివృతః
పురాణోఽపి స్థాణుః ఫలతి కిల కైవల్యపదవీమ్ ॥ ౭ ॥
విధాత్రీ ధర్మాణాం త్వమసి సకలామ్నాయజననీ
త్వమర్థానాం మూలం ధనదనమనీయాంఘ్రికమలే ।
త్వమాదిః కామానాం జనని కృతకందర్పవిజయే
సతాం ముక్తేర్బీజం త్వమసి పరమబ్రహ్మమహిషీ ॥ ౮ ॥
ప్రభూతా భక్తిస్తే యదపి న మమాలోలమనసః
త్వయా తు శ్రీమత్యా సదయమవలోక్యోఽహమధునా ।
పయోదః పానీయం దిశతి మధురం చాతకముఖే
భృశం శంకే కైర్వా విధిభిరనునీతా మమ మతిః ॥ ౯ ॥
కృపాపాంగాలోకం వితర తరసా సాధుచరితే
న తే యుక్తోపేక్షా మయి శరణదీక్షాముపగతే ।
న చేదిష్టం దద్యాదనుపదమహో కల్పలతికా
విశేషః సామాన్యైః కథమితరవల్లీపరికరైః ॥ ౧౦ ॥
మహాంతం విశ్వాసం తవ చరణపంకేరుహయుగే
నిధాయాన్యన్నైవాశ్రితమిహ మయా దైవతముమే ।
తథాపి త్వచ్చేతో యది మయి న జాయేత సదయం
నిరాలంబో లంబోదరజనని కం యామి శరణమ్ ॥ ౧౧ ॥
అయః స్పర్శే లగ్నం సపది లభతే హేమపదవీం
యథా రథ్యాపాథః శుచి భవతి గంగౌఘమిలితమ్ ।
తథా తత్తత్పాపైరతిమలినమంతర్మమ యది
త్వయి ప్రేమ్ణాసక్తం కథమివ న జాయేత విమలమ్ ॥ ౧౨ ॥
త్వదన్యస్మాదిచ్ఛావిషయఫలలాభే న నియమః
త్వమర్థానామిచ్ఛాధికమపి సమర్థా వితరణే ।
ఇతి ప్రాహుః ప్రాంచః కమలభవనాద్యాస్త్వయి మనః
త్వదాసక్తం నక్తం దివముచితమీశాని కురు తత్ ॥ ౧౩ ॥
స్ఫురన్నానారత్నస్ఫటికమయభిత్తిప్రతిఫల
త్త్వదాకారం చంచచ్ఛశధరకలాసౌధశిఖరమ్ ।
ముకుందబ్రహ్మేంద్రప్రభృతిపరివారం విజయతే
తవాగారం రమ్యం త్రిభువనమహారాజగృహిణి ॥ ౧౪ ॥
నివాసః కైలాసే విధిశతమఖాద్యాః స్తుతికరాః
కుటుంబం త్రైలోక్యం కృతకరపుటః సిద్ధినికరః ।
మహేశః ప్రాణేశస్తదవనిధరాధీశతనయే
న తే సౌభాగ్యస్య క్వచిదపి మనాగస్తి తులనా ॥ ౧౫ ॥
వృషో వృద్ధో యానం విషమశనమాశా నివసనం
శ్మశానం క్రీడాభూర్భుజగనివహో భూషణవిధిః
సమగ్రా సామగ్రీ జగతి విదితైవ స్మరరిపోః
యదేతస్యైశ్వర్యం తవ జనని సౌభాగ్యమహిమా ॥ ౧౬ ॥
అశేషబ్రహ్మాండప్రలయవిధినైసర్గికమతిః
శ్మశానేష్వాసీనః కృతభసితలేపః పశుపతిః ।
దధౌ కంఠే హాలాహలమఖిలభూగోలకృపయా
భవత్యాః సంగత్యాః ఫలమితి చ కల్యాణి కలయే ॥ ౧౭ ॥
త్వదీయం సౌందర్యం నిరతిశయమాలోక్య పరయా
భియైవాసీద్గంగా జలమయతనుః శైలతనయే ।
తదేతస్యాస్తస్మాద్వదనకమలం వీక్ష్య కృపయా
ప్రతిష్ఠామాతన్వన్నిజశిరసివాసేన గిరిశః ॥ ౧౮ ॥
విశాలశ్రీఖండద్రవమృగమదాకీర్ణఘుసృణ
ప్రసూనవ్యామిశ్రం భగవతి తవాభ్యంగసలిలమ్ ।
సమాదాయ స్రష్టా చలితపదపాంసూన్నిజకరైః
సమాధత్తే సృష్టిం విబుధపురపంకేరుహదృశామ్ ॥ ౧౯ ॥
వసంతే సానందే కుసుమితలతాభిః పరివృతే
స్ఫురన్నానాపద్మే సరసి కలహంసాలిసుభగే ।
సఖీభిః ఖేలంతీం మలయపవనాందోలితజలే
స్మరేద్యస్త్వాం తస్య జ్వరజనితపీడాపసరతి ॥ ౨౦ ॥
॥ ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యవిరచితా ఆనంద లహరి సంపూర్ణా ॥
Ananda Lahari
bhavāni stōtuṃ tvāṃ prabhavati caturbhirna vadanaiḥ
prajānāmīśānastripuramathanaḥ pañcabhirapi |
na ṣaḍbhiḥ sēnānīrdaśaśatamukhairapyahipatiḥ
tadānyēṣāṃ kēṣāṃ kathaya kathamāsminnavasaraḥ || 1 ||
ghṛtakṣīradrākṣāmadhumadhurimā kairapi padaiḥ
viśiṣyānākhyēyō bhavati rasanāmātra viṣayaḥ |
tathā tē saundaryaṃ paramaśivadṛṅmātraviṣayaḥ
kathankāraṃ brūmaḥ sakalanigamāgōcaraguṇē || 2 ||
mukhē tē tāmbūlaṃ nayanayugaḷē kajjalakalā
lalāṭē kāśmīraṃ vilasati gaḷē mauktikalatā |
sphuratkāñcī śāṭī pṛthukaṭitaṭē hāṭakamayī
bhajāmi tvāṃ gaurīṃ nagapatikiśōrīmaviratam || 3 ||
virājanmandāradrumakusumahārastanataṭī
nadadvīṇānādaśravaṇavilasatkuṇḍalaguṇā
natāṅgī mātaṅgī ruciragatibhaṅgī bhagavatī
satī śambhōrambhōruhacaṭulacakṣurvijayatē || 4 ||
navīnārkabrājanmaṇikanakabhūṣaṇaparikaraiḥ
vṛtāṅgī sārangīruciranayanāṅgīkṛtaśivā |
taḍitpītā pītāmbaralalitamañjīrasubhagā
mamāparṇā pūrṇā niravadhisukhairastu sumukhī || 5 ||
himādrēḥ sambhūtā sulalitakaraiḥ pallavayutā
supuṣpā muktābhirbhramarakalitā cālakabharaiḥ |
kṛtasthāṇusthānā kucaphalanatā sūktisarasā
rujāṃ hantrī gantrī vilasati cidānandalatikā || 6 ||
saparnāmākīrṇāṃ katipayaguṇaiḥ sādaram-iha
śrayantyanyē vallīṃ mama tu matirēvaṃ vilasati |
aparṇaikā sēvyā jagati sakalairyatparivṛtaḥ
purāṇō’pi sthāṇuḥ phalati kila kaivalyapadavīm || 7 ||
vidhātrī dharmāṇāṃ tvamasi sakalāmnāyajananī
tvamarthānāṃ mūlaṃ dhanadanamaniyāṅghrikamalē |
tvamādiḥ kāmānāṃ janani kṛtakandarpavijayē
satāṃ muktērbījaṃ tvamasi paramabrahmamahiṣī || 8 ||
prabhūtā bhaktistē yadapī na mamālōlamanasaḥ
tvayā tu śrīmatyā sadayamavalōkyō’hamadhunā |
payōdaḥ pānīyaṃ diśati madhuraṃ cātakamukhē
bhṛśaṃ śaṅkē kairvā vidhibhiranunītā mama matiḥ || 9 ||
kṛpāpāṅgālōkaṃ vitara tarasā sādhucarite
na tē yuktōpēkṣā mayi śaraṇadīkṣāmupagatē |
na cēdiṣṭaṃ dadyādanupadamahō kalpalatikā
viśēṣaḥ sāmānyaiḥ katham-itaravallīparikaraiḥ || 10 ||
mahāntaṃ viśvāsaṃ tava caraṇapaṅkēruhayugē
nidhāyānyannēivāśritamiha mayā daivatamumē |
tathāpi tvaccētō yadi mayi na jāyēta sadayaṃ
nirālambō lambōdarajanani kaṃ yāmi śaraṇam || 11 ||
ayaḥ sparśē lagnaṃ sapadi labhatē hēmapadavīṃ
yathā rathyāpāthaḥ śuci bhavati gaṅgaughamilitam |
tathā tattatpāpairatimalinamantarmama yadi
tvayi prēmnā saktaṃ kathamiva na jāyēta vimalam || 12 ||
tvadanyasmādicchāviṣayaphalalābhē na niyamaḥ
tvamarthānāmicchādhikamapi samarthā vitaraṇē |
iti prāhuḥ prāñcaḥ kamalabhavanādyāstvayi manaḥ
tvadāsaktaṃ naktaṃ divamucitamīśāni kuru tat || 13 ||
sphurannānāratnasphaṭikamaya-bhittipratiphala-
ttvadākāraṃ cañcacchashadharakalāsaudhaśikharam |
mukundabrahmēndra-prabhṛtiparivāraṃ vijayatē
tavāgāraṃ ramyaṃ tribhuvanamahārājagṛhiṇi || 14 ||
nivāsaḥ kailāsē vidhiśatamakhādyāḥ stutikarāḥ
kuṭumbaṃ trailōkyaṃ kṛtakarapuṭaḥ siddhinikaraḥ |
mahēśaḥ prāṇēśastadavani-dharādhīśatanayē
na tē saubhāgyasya kvacidapi managasti tulanā || 15 ||
vṛṣō vṛddhō yānaṃ viṣamaśanamāśā nivasanaṃ
śmaśānaṃ krīḍābhūrbhujaganivahō bhūṣaṇavidhiḥ |
samagrā sāmagrī jagati viditaiva smararipōḥ
yadētasyaiśvaryaṃ tava janani saubhāgyamahimā || 16 ||
aśēṣabrahmāṇḍapralayavidhi naisargikamatiḥ
śmaśānēṣvāsīnaḥ kṛtabhasitalēpaḥ paśupatiḥ |
dadhau kaṇṭhē hālāhalamakhilabhūgōlakṛpayā
bhavatyāḥ saṅgatyāḥ phalamiti ca kalyāṇi kalayē || 17 ||
tvadīyaṃ saundaryaṃ niratiśayam-ālōkya parayā
bhiyēivāsīdgaṅgā jalamayatanuḥ śailatanayē |
tadētāsyāstasmādvadanakamalaṃ vīkṣya kṛpayā
pratiṣṭhāmātannvannija-śirasivāsēna giriśaḥ || 18 ||
viśālaśrīkhaṇḍadrava-mṛgamadākīrṇaghusṛṇa-
prasūnavyāmiśraṃ bhagavati tavābhyaṅgasalilam |
samādāya sraṣṭā calitapadapāṃsūnnijakaraiḥ
samādhattē sṛṣṭiṃ vibudhapura-paṅkēruhadṛśām || 19 ||
vasantē sānandē kusumitalatābhiḥ parivṛtē
sphurannānāpadmē sarasi kalahaṃsālisubhagē |
sakhībhiḥ khēlantīṃ malayapavanāndōlitajalē
smarēdyastvāṃ tasya jvarajanitapīḍāpasarati || 20 ||
iti śrīmadādishankarāchārya virachitā ānanda lahari saṃpūrṇā ||